W diecie wegetariańskiej ilość białka powinna wynosi około 15% dobowego zapotrzebowania energetycznego. Dla dorosłego człowieka stanowi to około 1,5 g białka na I kg wagi ciała. Wyższe niż normalnie zapotrzebowanie białka jest uwarunkowane mniejszą zawartością aminokwasów egzogennych w produktach roślinnych, nawet tak bogato—białkowych jak fasola, soja. soczewica, pełnoziarniste produkty zbożowe.
Obok mleka, sera i jaj wskazane jest, przynajmniej 2-4 razy w tygodniu, podawanie niewielkich ilości chudego mięsa i ryb. Potrawy tzw. półmięsne” stanowią połączenie

produktów roślinnych z niewielką ilością mięsa i ryb. Takie połączenie uzupełnia niepełnowartościowe białka roślinne aminokwasami białka mięsa. Potrawy z niewielką
ością mięsa są ekonomiczne (mięso jest najdroższym artykułem żywnościowym), uozmaicają jadłospisy, Mięso można łączyć z kaszą, ziemniakami, kluskami, warzywami. nasionami roślin strączkowych a nawet z owocami. Należy dbać o to, aby zestaw warzyw był jak największy i zawsze uzupełniony dodatkiem świeżej zieleniny. zwykle dopiero po podgotowaniu lub podduszeniu mięsa dodaje się warzywa. Chodzi oto, aby czas gotowania warzyw był jak najkrótszy.
Łatwe i szybkie w wykonaniu są zapiekanki, składające się z mięsa lub ryb zwarzywami, makaronem, kaszami, grzybami. Mięso z tymi produktami łączy się zwykle po ugotowaniu lub upieczeniu i rozdrobnieniu. Watory zapiekanek podnosi dodatek różnorodnych warzyw oraz pieczarek. Po wymieszaniu składników, polaniu sosem potrawę posypaną tartym serem żółtym zapieka się w wysmarowanym żaroodpornym naczyniu. Czas zapiekania jest krótki.
Do najbardziej pracochłonnych potraw zalicza się warzywa faszerowane mięsem, naleśniki, pierogi, kotlety z warzyw, mięsa itp.
Warzywa nadziewa się mielonym mięsem surowym lub pieczonym. Do nadzienia zaykle dodaje się kasze, ryż, bułkę namoczoną w mleku. Dodatek jej wiąże wszystkie składniki.
Wartość smakową i zapachową uzyskuje się przez dodatek ziół przyprawowych i niewielkiej ilości soli.
Koniecznym dodatkiem do potraw z niewielką ilością mięsa i ryb są surówki i sałatki.

Bigos z soją (6—8 porcji)
50 dag kiszonej kapusty, 50 dag świeżej poszatkowanej kapusty, I szklanka gotowanej soi, 10 dag boczku, 30 dag pieczonego lub gotowanego mięsa, 2 łyżki oliwy z oliwek lub oleju, I łyżka mąki, 3 suszone, namoczone grzyby, I łyżka koncentratu pomidorowego, sól, pieprz, maggi, liść laurowy, ziele angielskie, kminek,
Kapustę ugotować każdą oddzielnie w niewielkiej ilości wody z dodatkiem liścia laurowego, ziela angielskiego i kminku. Świeżą kapustę gotować razem z pokrajanymi grzybami. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić na stopionym boczku. Mięso pokrajać w kostkę. Mąkę zrumienić na patelni bez tłuszczu, dodać olej. Wszystkie składniki połączyć, dodać przyprawy do smaku. Poddusić razem około 5 minut. Podawać z pieczywem, ziemniakami.
Uwaga: zamiast soi można użyć fasoli lub grochu.
Budyń z drobiu i ryżu (4 porcje)
25 dag mięsa z gotowanej lub duszonej kury, 20 dag ryżu. 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, 4 pory (części białe). I/2 szklanki śmietany. 2 łyżki płatków owsianych. 1/2 szklanki mleka. 2 jaja, koperek, zielona pietruszka, sól, pieprz. I łyżeczka masła i I łyżka bułki tartej do wysypania formy.
Ryż ugotować na sypko. Pory pokrajać w kostkę. udusić w niewielkiej ilości wody I oleju. Mięso pokrajać w drobną kostkę. Płatki owsiane namoczyć w mleku. Żółtka utrzeć z olelem. Składniki połączyć wraz z częścią posiekanego koperku zielonej pietruszki, dodać sztywno ubitą pianę z białek oraz przyprawy do smaku, wymieszać. Masą napełnić formę budyniową wysmarowaną masłem wysypaną bułką tartą. Szczelnie zamknąć i gotować w łaźni wodnej około 60 minut. Po ugotowaniu wyjąć, pokrajać na porcje. ułożyć na półmisku. posypać zieleniną. Podawać z sosami, surówkami.
Cebula faszerowana (5 porcji)
10 cebul średniej wielkości, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 2 łyżki bułki tartej, sól, Nadzienie 10 dag mięsa cielęcego lub wieprzowego, 5 dag wędzonego boczku, 1 jajKa, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz, zielona pietruszka, I łyżka masła do wysmarowania naczynia.
Obraną cebulę gotować około 15 minut w osolonej wodzie, odcedzić, osączyć, ostrożnie wydrążyć łyżeczką (nie uszkodzić dna). Mięso, boczek, środki cebuli i czosnek przepuścić przez maszynkę, dodać jajo. sól, pieprz, część posiekanej zielonej pietruszka , wymieszać, nadziać cebule, ułożyć w wysmarowanym naczyniu żaroodpornym, posypać bulką tartą, skropić olejem, upiec. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawacz pieczywem, ziemniakami, ryżem, surówkami.
I kg ryby morskiej, I puszka sardynek, 2 jajka, 2 cebule, 1 szklanka mleka, 6 łyżek płatków owsianych, 4 łyżki otrąb pszennych, oliwka z oliwek do smażenia, sól,
Oczyszczoną rybę przpuścić przez maszynkę, sardynki rozgnieść widelcem, cebulę utrzeć na tarce. Płatki owsiane namoczyć w mleku. Składniki połączyć, dodać jajka, sól, dokładnie wyrobić, formować male kotleciki, obtaczać w otrębach, smażyć na oliwie. Poda,yać z ziemniakami: frytkami lub gotowanymi w mundurkach, surówkami, sosami.

Dorsz w cieście śmietanowym (6 porcji)
50 dag filetów z dorsza lub innej morskiej ryby. 75 dag ziemniaków, 2 łyżki oleju sojoy.”egc lub słonecznikowego. 1.72 szklanki śmietany. 2 cebule, szczypiorek, 1 jajko, sól. o”eprz, zielona pietruszka.
Castc. 25 dag mąki, l/2 szklanki kwaśnej śmietany, I/2 kostki margaryny, 3 dag drożOzy, sol

Dorsz w jarzynach (6 porcji)
50 dag filetów z dorsza lub innej morskiej ryby, 3 cebule pokrajane w ćwiartk 3 jajka ugotowane na twardo, pokrajane w plasterki, 3 ziemniaki ugotowane pokrajane w 6- semki, 1/2 małej główki kapusty, I ogórek konserwowy posiekany w kostkę, 3 łyżki oleju słonecznikowego lub sojowego, 3 łyżki octu 6% lub soku z cytryny, sól, pieprz, cukier,
Rybę ugotować w niewielkiej ilości osolonej wody. Cebulę i ziemniaki zalać wrzącą wodą osoloną i ocukrzoną, gotować. Pod koniec gotowania dodać kapustę i ugotować. Na półmisku lub talerzykach deserowych (porcjowane) ułożyć rybę, cebulę, ziemniaki, kapustę, jaja, ogórki konserwowe i polać sosem z oleju, octu i przypraw (roztrzepać w słoiku z zakrętką). Podawać na zim no z pieczwlem.
Gołąbki (6—8 porcji)
I duża główka kapusty.
Nadzienie; 20 dag ryżu, 20 dag kaszy jęczmiennej, 50 dag mięsa mielonego, 1 jajko, 2 cebule, 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz.
Kapustę obgotować we wrzącej wodzie, stopniowo zdejmować liście, ściąć zgrubienia, Ryż i kaszę ugotować na sypko. Cebulę pokrajać w kostkę, udusić na niewielkiej ilości wody i oleju, połączyć z ryżem i kaszą, dodać mięso, jajko, przyprawy, wymieszać, formować gołąbki. Dno rondla wyłożyć małymi liśćmi kapusty, ulożyć dość ciasno gołąbki, podlać niewielką ilością wody, ugotować lub upiec pod przykryciem w piekarniku. Podawać z sosami, surówkami, ziemniakami.

Gołąbki z czerwonej kapusty (5 porcji)

IQ większych liści z obgotowanej w zakwaszonej wodzie czerwone] kapusty, 2 jajka, 2 łyżki gotowanej pszenicy, 20 dag gotowanego mięsa, 3 łyżki twarogu, 3 dag włoskich łuskanych orzechów, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 5 jabłek, 1 łyżka miodu, imbir, sól, pieprz, musztarda,
Mięso przepuścić przez maszynkę, dodać jajko, pszenicę, twaróg, drobno posiekane orzechy, doprawić solą, pieprzem, musztardą, formować gołąbki a następnie obsmażyć je na oleju. Przełożyć do rondla wyłożonego liśćmi z kapusty. Jabłka zetrzeć na tarce o dużych oczkach, wrzucić do gołąbków, podlać niewielką ilością wody i dusić na
68

Nadzienie: 2 szklanki ugotowanej pszenicy, 2 cebule, 2 łyżki oleju sojowego lub słoneczpikowego I jajko, 30 dag mielonego surowego mięsa, 4 łyżki pasty pomidorowej, I/2 szklanka śmietany, I łyżka mąkŁ sól, cukier, pieprz, sproszkowana słodka papryka.
Kapustę obgotować we wrzącej wodzie, stopniowo zdejmować liście, ściąć zgrubienia. Cebulę drobno pokrajać, udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać do ugotowanej pszenicy, połączyć z mięsem, jajkiem i przyprawami do smaku, formowa gołąbki. Ciasno je ułożyć w rondlu wyłożonym pozostałymi małymi liśćmi kapusty, podlać wodą lub wywarem z warzyw i gotować na małym ogniu. Można również upiec w piekarniku. Część wywaru z gołąbków odcedzić, dodać pastę pomidorową, podprawić zawiesiną z mąki i śmietany, zagotować i doprawić do smaku. Podawać z ziemniakami.

Gulasz z mięsa i warzyw (6 porcji)

40 dag mięsa, najlepiej wieprzowego z łopatki, 5 ziemniaków, 4 pory (biale części). 3 marchewkĄ 3 cebule, 20 dag pieczarek, 2 łyżki oleju sojowego łub słonecznikowego.
łyżka masła, sok z l/2 cytryny. I łyżka mąki, 1/2 szklanki śmietany, sól, pieprz, czosnek, I gożdzik. zielona pietruszka, I łyżka tartego żółtego sera.
Mięso pokrajać w kostkę, oprószyć soią, obsmażyć na 1 łyżce oleju, podlać niewielką ilością wody, gotować. Pod koniec gotowania dodać pokrajane w kostkę: roarchew i pory, ugotować. Dodać przyprawy do smaku. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić „N niewielkiej ilości wody i pozostałym oleju, dodać pokrojone w plasterki pieczarki. razem udusić podlewając niewielką ilością wody. Ziemniaki ugotować, pokrajać w plasterk . Na wywarze z mięsa sporządzić sos, podprawiając go zawiesiną z mąki i śmietany dodać przyprawy do smaku oraz sok z cytryny. W naczyniu żaroodpornym wysmarowanym masłem układać warstwami: ziemniaki, mięso z warzywami, cebulę Z pieczarkami. Na wierzchu ułożyć ziemniaki, polać sosem, posypać żółtym serem, zapiec. Podawać z surówkami, pieczyem.

Gulasz wołowy z fasolą (6 porcji)

50 dag wołowiny, I szklanka ugotowanej białej fasoli, oraz 1 szklanka ciemnej fasoli, 2
cebule, 5 pomidorów, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego. 2 ząbki czosnku, 2
Strąki papryki, sól, pieprz, ostra isłodka papryka mielona, mielony kminek, maggi.

I kurczak, I kg dyni! 2 cebule, 2 łyżki koncentratu pomidorowego, I łyżka mąki, 4 łyżki ol/wyz oliwek, t/2 szklanki śmietany, liść laurowy, cząber, tymianek, pieprz, sól, zielona pietruszka.
Obrać mięso z kurczaka, pokrajać w kostkę. Dynię obrać, pokrajać w kostkę, oprószyć mąką zmieszaną z cząbrem i odstawić. Mięso podsmażyć na oliwie. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić na oliwie. dodać dynię, mięso. przyprawy. podlać niewielką
lością wody i dusić pod przykryciem około 30—40 minut. Na końcu dodać koncentrat pomidorowy i śmietanę. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ryżem, kaszą, pszenicą, ziemniakami, surówkami.

Gulasz wołowy z sokiem winogronowym (6 porcji)

50 dag wołowiny, 2 cebule. I łyżka otrąb pszennych, I/2 szklanki soku winogronowego, 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, sól.
Mięso pokrajać w piastry (w poprzek włókien), rozbić młotkiem do mięsa, zawinąć w folię i włożyć do zamrażalnika na 1—2 dni. Po rozmrożeniu pokrajać w kawałki, obsmażyć mięso na oleju, a następnie udusić do miękkości w małej ilości wody. Na koniec dodać sok winogronowy i otręby. Zagotować.

Groszek zielony duszony z mięsem (4 porcje)

50 dag zielonego groszku, 23 dag gotowanego mięsa, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, I łyżka koncentratu pomidorowego. 1/2 szklanki śmietany, sól, cukier. pieprz, papryka, zielona pietruszka.
Groszek ugotować w niewielkiel ilości osolonej i ocukrzonej wody, pod koniec gotowania dodać pokrajane w kostkę mięso. podprawić mieszaniną koncentratu pomidorowego, śmietany i oleju, dodać przyprawy do smaku. Zagotować. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z pieczywem. ziemniakami, ryżem. kaszą. surówkami,

Hamburgery z warzywami (6 porcji)

50 dag hamburgerów rybnych, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, I/2 selera, 3 marchewkĄ 3 cebule, 5 pomidorów, Oliwa z oliwek do smażenia, 3 łyżki szczypiorku, sól, pieprz.
Zamrożone hamburgery obrumienić na oliwie, Warzywa rozdrobnione udusić z olecm i niewielką ilością wody wraz z przyprawami. Pomidory obrać ze skórki. pokrajać w cząstki. Część uduszonych warzyw wyjąć na miskę. Na warzywa w rondlu ułożyć namburgery. przykryć warzywami i cząstkami pomidorów, oprószyć solą i pieprzem. Dusić pod przykryciem około 15 minut. Przed podaniem posypać posiekanym szczyoiorkiem. Podawać z makaronem, ziemniakami, surówkami.

20 dag mielonki (kiełbasy śniadaniowej), 6 marchewek, 3 cebule, 2 pietruszki, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 4 pomidory, liść laurowy, sól, pieprz, mielona ostra papryka, 3 ząbki czosnku, 3 łyżki posiekanego szczypiorku.
Mielonkę pokrajać w piastry. Warzywa rozdrobnić, udusić na oleju (2 łyżki). Pod koniec duszenia dodać liść laurowy, pomidory pokrajane w kostkę, dodać przyprawy do smaku, udusić. Na 1 łyżce oleju obsmażyć mielonkę, na każdą porcję położyć uduszone warzywa, podawać z pieczywem, ziemniakami, surówkami.
Kabaczki faszerowane mięsem I ryżem (6 porcji)
duży obrany kabaczek, 2 szklanki ryżu ugotowanego na sypko, 25 dag ugotoyyan ego lub uduszonego mięsa, pokrajanego w paseczki”, 2 cebule, 2 łyżki oleju, 3 ząbki czosnku, I szklanka wywaru z warzyw. 1 szklanka śmietany, I łyżka bułki tartej, po I pęczku zielonej pietruszki i koperku, sól, pieprz, 2 łyżki tartego żółtego sera.
Kabaczki przekrajać wzdłuż na pół, wydrążyć miąższ z nasionami, oprószyć solą pieprzem. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i 1 łyżce ole!u. połączyć z mięsem, ryżem, roztartym z solą czosnkiem, posiekaną zieleniną, doprawić do smaku solą i pieprzem, wymieszać. Przygotowanym nadzieniem napełnić połówki kabaczka, skropić pozostałym olejem, ułożyć w brytfannie, wstawić do oiekarnika. Po 10 minutach podiać wywarem z warzyw, przykryć i upiec do mięk/osci. Pod koniec odkryć, zrumienić. Następnie posypać bułką tartą, polać śmietana, posypać tartym serem i zapiec. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Dodawać z ziemniakami, surówkami.
Uwaga: Zamiast ryżu można dodać gotowaną pszenicę.

Kalarepa faszerowana mięsem (5 porcji)
10 młodych kalarepek, 30 dag mięsa, 2 bułki czerstwe, I jajko, I łyżka tartej bułki, 4 łyżki posiekanego koperku. I łyżka oleju sojowego lub słonecznikowego, 172 szklanki śmietany, I tyż ka mąki. I szklanka mleka, sól, pieprz, cukier, zielona pietruszka.
Obrane kalarepki, wydrążyć. Wydrążone środki ugotować w niewielkiej ilości osolonej i ocukrzonej wody, odcedzić. Wywarz kalarepki wykorzystać do duszenia potrawy. Butki namoczyć w mleku, odcisnąć, przepuścić przez maszynkę wraz z mięsem, dodać posiekane środki kalarepki, koperek, ajko, bułkę tartą, przyprawy, wymieszać, napełnić kalarepki. Ułożyć w rondlu, podlać wywarem z warzyw i z kalarepki, dusić. Pod koniec duszenia dodać mleko, które pozostało od moczenia bułki. Na końcu podprawić zawiesiną z mąki i śmietany, zagotować, doprawić do smaku. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ziemniakami, kaszą, ryżem, surówkami.

Kalarepa faszerowana szynką (5 porcji)

10 kalarepek z liśćmi, 20 dag gotowanej, drobno pokrajanej szynki, 2 łyżki oleju, I cebula, I jajko, 3 łyżki mielonych lub drobno posiekanych orzechów, 172 szklanki śmietany, I łyżka mąki, maggi, gałka muszkatołowa, pieprz i sól do smaku, I łyżka masła. zielona pietruszka.
Kalarepę obrać, obgotować, wydrążyć. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju. połączyć z szynką, posiekanymi liśćmi z kalarepy, poddusić. Dodać pieprz, sól, 1 lyżkę zmielonych orzechów, jajka, 1 łyżkę śmietany, utartą galkę muszkatołową, wymieszać. Nadzieniem napełnić kalarepy, włożyć do wysmarowanego masłem naczynia żaroodpornego, zalać 2 szklankami wywaru z kalarepy, dodać maggi. wstawic do piekarnika, przykryć i dusić około 20 minut. Pod koniec duszenia podprawić zawiesiną z mąki i śmetany, dodać resztę orzeohćw. zagotować. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ziemniakami, kaszą, ryżem. surówkami.

Kapusta duszona z mięsem (6 porcji)

I główka kapusty. 40 dag mięsa pokrajanego w kostkę, I łyżka posiekanego kopru, 1
łyżeczka cząbru, 2 cebule, 2 łyżki oleju, I płaska łyżka mąką l/2 szklanki śmietany, 2
łyżki pasty pomidorowej, sók cukier, pieprz, zielona pietruszka.
Kapustę poszatkować, zalać niewielką ilością wrzącej wody. dodać pokrajaną w kostkę cebulę, mięso, koperek. cząber, sól, ugotować. Mąkę zrumienić na patelni bez tłuszczu, dodać oleI, pastę pomidorową, wymieszać, podprawić kapustę. Na ko72

Przygotowaną kapustę włożyć do garnka z wrzącą osoloną wodą, obgotować, odcedzić. osączyć. Cebulę posiekaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i 1 łyżce oleju. Zmielone mięso połączyć z ryżem, cebulą, jajkiem, zieloną pietruszką i przyprawami. wymieszać. Rozchylając liście kapusty nakładać nadzienie. Napełnioną główkę lbkko obcisnąć, obwiązać bawełnianą nitką, włożyć do garnka, dodać pozostały olej, podiać wywarem z warzyw lub wodą z obgotowania kapusty. Ugotować. Po ugotowaniu wyjąć, pokrajać w porcje, ułożyć na półmisku, polać sosem. Wywar pozostały w garnku podprawić śmietaną, koprem i przyprawami. Podawać z ziemniakami, surów Kapusta czerwona duszona z mięsem (6 porcji)
I główka czerwonej kapusty 4 ziemniaki, 4 jabłka, 2 cebule. 50 dag mięsa. 2 łyżki oliwy z oliwek, 2 liście laurowe. 2 gożdziki, I łyżeczka miodu, lubczyk, sól, pieprz do smaku, I łyżka kiełków pszennych.
Mięso pokrajać w kostkę, krótko obsmażyć na oliwie, dodać poszatkowaną kapustę, posiekaną w kostkę cebulę, starte jabłko, ziemniaki pokrajane w kostkę, przyprawy
i miód, podlać wodą i udusić. Przed podaniem dodać kiełki pszenne lub gotowaną pszenicę. Podawać z ziemniakami, surówkami lub pieczywem.

Knedle z parówkami (4—6 porcji)

40 dag parowek, B ziemniaków ugotowanych / przepuszczonych przez maszynkę, okoo 1.5 szklanki mąki, I łyzka mąki ziemniaczanej. I jajko. sól, I łyżka masła, I łyżka oeu słonecznikowego 2 łyżki tartej zrumienionej bułki.
Parówki obrać ze skórki, pokrajać w poprzek na kawałki. Z ziemniaków, mąki, mąki zemniaczanej, jajka zarobić ciasto. Formować knedle, do każdego wkładać kawałki 0a”owek. Wrzucic na wrzącą osoloną wodę, ugotować. cocedzić. Polać stopionym I Wymieszanym z olelem masłem, posypać tartą bulką.
Kotlety z jarzyn i mięsa (6 porcji)
50 dag mieszanych ugotowanych warzyw (marchew, pietruszka, seler). 30 dag mięsa mielonego. i cebula, I łyżka oleju. 2 jajka, bulka tarta, oliwa zol/wek do smażenió, sól, pieprz

Kulebiak z mięsem i kapustą (6 porcji)

50 dag mąki, 4 dag drożdży. I łyżeczka cukru, I jajko, 2 łyżki oleju, I szklanka ciepłe- go mleka, sól, 30 dag pieczonego lub duszonego pokrajanego w kostkę mięsa, I małe j główka kapusty białej lub włoskiej, 2 cebule, I łyżka oleju, 15 dag pieczarek, I jajko, sól, pieprz, I pęczek zielonej posiekanej pietruszki.
Z drożdży, cukru, mleka i kilku łyżek mąki sporządzić rozczyn, postawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Po podwojeniu objętości dodać pozostałą mąkę, jajko, olej, dobrze wyrobić ciasto odstawić do wyrośnięcia.
Kapustę poszatkować, ugotować w niewielkiej ilości wody. Cebulę posiekaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać poszatkowane pieczarki, udusić, połączyć z kapustą, mięsem, jajkiem, zieloną pietruszką i przyprawami do smaku. Ciasto rozwałkować w kształcie prostokąta, przez środek nałożyć nadzienie, zlepić boki, Ostrożnie przenieść na wysmarowaną olejem blachę, upiec. Podawać na gorąco z sosami, surówkami.

Kurczak z owocami (4 porcje)

I kurczak, 2 łyżki oliwy z oliwek, 2 szklanki wody, 2 łyżeczki wódki wyborowej, imbir, 4 ogórki, 8 białych rzodkiewek, sól, cukier. 2 jabłka, 2 gruszki, 10 czereśni lub wiśni bez pestek, zielona pietruszka.
Kurczaka podzielić na porcje, natrzeć wódką i imbirem, odstawić. Następnie obsmażyć na oliwie, podlać wodą, dodać rozdrobnione w plasterki warzywa i pokrajane w ćwiartki owoce, przyprawy, udusić pod przykryciem. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ryżem, ziemniakami, sałatkami, surówkami.
Uwaga: Można potrawę na końcu podprawić śmietaną.

Lasagne Z mięsem i warzywami (6 porcji)

50 dag mąki, I jajko, woda, sól, 3 cebule, 4 łyżki oleju, 2 pietruszki, marchewki, I pęczek posiekanej zielonej pietruszki, 40 dag wołowiny lub innego mięsa mielonego, 4 łyżki pasty pomidorowej, I szklanka wywaru z warzyw, 10 dag tartego żółtego sera.
Z mąki, jajka i wody zarobić ciasto makaronowe, pokrajać w kwadraty 5 x 5 cm, wrzucić na wrzącą osoloną wodę, ugotować, odcedzić, przelać letnią wodą, rozłożyć na desce lub stolnicy. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać startą na tarce o grubych oczkach marchew i pietruszkę, dusić razem. Mięso połączyć z warzywami i dusić dalej. Pod koniec duszenia dodać pastę pomidorową i przyprawy, następnie dodać wywar lub wodę z kostką bulionową, 2 łyżki tartego sera,

wymieszać W żaroodpornym, wysmarowanym naczyniu układać warstwami ugotowane ciaslo i mięso z warzywami. Każdą warstwę mięsa posypać tartym serem. Pierwszą i ostatnią warstwę powinno stanowić ciasto, Potrawę wstawić do piekarnika i zapiec. Przed podaniem pokrajać w kwadraty, posypać zieloną pietruszką. Podawać z sałatą lub surówkami.

Leczo (6 porcji)

i kabaczek. 5 strąków papryki, 2 ziemniaki; 10 dag pieczarek, 2 cebule, 6 pomidorów,
30 dag ugotowanego mięsa, 2 łyżki oleju, pieprz, cząber, ziele angielskie, liść lauroy.y,
sól, zielona pietruszka.
Cebulę drobno posiekać, udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać pokrajaną w paski paprykę, ziemniaki pokrojone w kostkę i poszatkowane pieczarki, podlać niewielką ilością wody i dusić razem z liściem laurowym i zielem angielskim. Po 10—15 min. dodać pokrajane w kostkę mięso i kabaczek, poddusić razem. Następnie obrane ze skórki i pokrajane w kostkę pomidory, razem udusić. Dodać przyprawy i posiekaną zieloną pietruszkę. Podawać z kaszą, pieczywem.

Makaron z jarzynami I mięsem (5—6 porcji)

25 dag makaronu fabrycznego — nitki, 2 pory, I marchew, I pietruszka, I mały seler, l/2 szklanki zielonego groszku, I papryka, I kalafior, 15 dag pieczonego mięsa, 4 łyżki oleju, maggi, po I łyżce posiekanego: kopru. szczypiorku i pietruszki; I łyżka masła, I lyżka otrąb pszennych, I łyżka tartego żółtego sera.
Makaron ugotować, przepłukać, osączyć, wymieszać z 1 łyżką oleju. Warzywa rozdrobnić, dusić na oleju, podlać niewielką ilością wody, dodać pokrajane w kostkę mięso, udusić, Połączyć z makaronem, częścią zieleniny, doprawić do smaku, Włożyć do naczynia żaroodpornego, wysmarowanego masłem, posypać otrębami i tartym serem, zapiec. Przed podaniem posypać pozostałą posiekaną zieleniną. Podawać z sosami, surówkami.

Naleśniki z parówkami (5 porcji)
Ciasto: 2 szklanki mąki, I szklanka mleka, 1 szklanka wody, I jajko, sól, oliwa do smażenia! IQ parówek, zielona pietruszka.
Przygotować ciasto naleśnikowe, usmażyć 10 naleśników. Parówki obrać ze skórki, obsmażyć na oleju, „zawinąć w naleśniki, ułożyć w żaroodpornym naczyniu, zapiec w piekarniku, posypać zieloną pietruszką. Podawać z sosami, surówkami.

Ogórki faszerowane (6 porcji)

6 ogórków, 20 dag pieczonego mięsa, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 4 łyżki bułki tartej, 1 jajko, I szklanka wywaru z warzyw, 6 pomidorów, 4 łyżki mąki, sól, pieprz, I pęczek posiekanej zielone] pietruszki i 2 łyżki posiekanego zielonego koperku, sól, pieprz, oliwa do smażenia pomidorów.
Ogórki obrać ze skórki, przekrajać wzdłuż na pół, łyżeczką wydrążyć miąższ. Wydrążony miąższ posiekać, udusić na oleju, dodać zmielone mięso, tartą bułkę, jajko, pietruszkę koperek, sól i pieprz, wymieszać. Nadzieniem napełnić wydrążone ogórki, ułożyć w rondlu, podlać w)arem z warzyw, dusić pod przykryciem około l/2 godziny. Pomidory pokrajać w piastry, otoczyć w mące, usmażyć na oliwie, oprószyć sola
i pieprzem. Uduszone ogórki wyjąć na półmisek, polać sosem wytworzonym w czasie duszenia, obłożyć pomidorami. Podawać z pieczywem lub ryżem.

Papryka faszerowana mięsem I ryżem (6 porcji)

12 strąków okrąglej papryki, 6 pomidorów, 30 dag mielonego mięsa, I szklanka ugotowanego na sypko ryżu, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 2 cebule, 1 jajko, I łyżka mąkĄ 1/2 szklanki mleka, 4 lyżki posiekanej zielonej pietruszki, sól, pieprz, mielona papryka, 2 łyżki tartego żółtego sera.
Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju (1 łyżce) dodać mięso. ryż, jajko, przyprawy, wymieszać. Paprykę przekrajać poziomo w połowie, usunąć nasiona, posypać solą i mieloną papryką, napełnić nadzieniem, ułożyć ściśle w rondlu przekładając plasterkami pomidorów, skropić pozostałym olejem, podlać wywarem z warzyw, dusić na wolnym ogniu. Pod koniec duszenia polać zawiesiną z mąki i mleka, posypać tartym serem, zapiec w piekarniku. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z pieczywem, ziemniakami, surówkami.

Ciasto: 40 dag mąk 4 dag drożdży, 2 jajka. I łyżka oleju, sól, 3/4 szklanki mleka.
Nadzienie: S cebule, 50 dag szpinaku, 2 ząbki czosnku, 4 Łyżki posiekanej zielonej pietruszki 25 dag pieczonego lub gotowanego mielonegoo mięsa, I jajko, I Łyżka oleju, sól, pieprz.
Sporządzić ciasto drożdżowe. Odstawić do wyrośnięcia. Szpinak ugotować w nie- wielkiej ilości osolonej wody. odcedzić, osączyć, posiekać. Cebulę udusić na 1 łyżce oleju, dodać mięso, szpinak, jajko, roztarty z solą czosnek, posiekaną zieleninę, przyprawy, wymieszać. Ciasto podzielić na 2 części, rozwałkować. Jednym krążkiem
wyłożyć wysmarowaną tortownicę, tak, aby ciasto zachodziło na boki, położyć nadzienie, przykryć drugim krążkiem ciasta, upiec. Podawać na gorąco z sosami, sałatkami, I surówkami.

Ziemniaki faszerowane mięsem (5 porcji)

IQ równych ziemniaków, IQ dag bułki tartej, I/2 szklanki mleka, I jajko, 30 dag pieczonego lub gotowanego mielonego mięsa, I cebula, 2 łyżki oleju, 2 ząbki czosnku, ziele- na pietruszka, sól, pieprz, imbir, 2 łyżki tartego żółtego sera.
raną bułkę namoczyć w mleku. Cebulę posiekać w kostkę, udusić na 1 łyżce oleju, dodać mięso, roztarty z solą czosnek, namoczoną bulkę tartą, posiekaną zieloną pietruszkę, przyprawy i jajko, wymieszać. Ziemniaki obgotować. obrać ze skórki, pokrajać wzdłuż na połówki, wydrążyć, napełnić nadzieniem, ułożyć w żaroodpornym naczyniu, posmarowanym olejem, posypać tartym serem. podlać kilkoma łyżkami wody, zapiec. Podawać na gorąco z sałatą, surówkami, sosami.

Ziemniaki faszerowane kaszanką (5 porcji)

IQ równych ziemniaków, 80 dag kaszanki krwawej, I łyżka rodzynek, tarta skórka z cytryny Ęyny I łyżka masła, olej do formy, sól, zielona pietruszka.
Ziemniaki ugotować w skórkach, obrać, przeciąć wzdłuż na pół. Kaszankę obrać ze skórki, rozgnieść widelcem razem z masłem, połączyć z niewielką ilością tartej skórki cytrynowej, rodzynkami. posiekaną zieloną pietruszką, wymieszać. nadziać ziemniaki, ułożyć w żaroodpornym naczyniu. wysmarowanym olejem, upiec. Podawać ze surówkami, sałatkami.

W diecie wegetariańskiej ilość białka powinna wynosi około 15% dobowego zapotrzebowania energetycznego. Dla dorosłego człowieka stanowi to około 1,5 g białka na I kg wagi ciała. Wyższe niż normalnie zapotrzebowanie białka jest uwarunkowane mniejszą zawartością aminokwasów egzogennych w produktach roślinnych, nawet tak bogato—białkowych jak fasola, soja. soczewica, pełnoziarniste produkty zbożowe.
Obok mleka, sera i jaj wskazane jest, przynajmniej 2-4 razy w tygodniu, podawanie niewielkich ilości chudego mięsa i ryb. Potrawy tzw. półmięsne” stanowią połączenie

produktów roślinnych z niewielką ilością mięsa i ryb. Takie połączenie uzupełnia niepełnowartościowe białka roślinne aminokwasami białka mięsa. Potrawy z niewielką
ością mięsa są ekonomiczne (mięso jest najdroższym artykułem żywnościowym), uozmaicają jadłospisy, Mięso można łączyć z kaszą, ziemniakami, kluskami, warzywami. nasionami roślin strączkowych a nawet z owocami. Należy dbać o to, aby zestaw warzyw był jak największy i zawsze uzupełniony dodatkiem świeżej zieleniny. zwykle dopiero po podgotowaniu lub podduszeniu mięsa dodaje się warzywa. Chodzi oto, aby czas gotowania warzyw był jak najkrótszy.
Łatwe i szybkie w wykonaniu są zapiekanki, składające się z mięsa lub ryb zwarzywami, makaronem, kaszami, grzybami. Mięso z tymi produktami łączy się zwykle po ugotowaniu lub upieczeniu i rozdrobnieniu. Watory zapiekanek podnosi dodatek różnorodnych warzyw oraz pieczarek. Po wymieszaniu składników, polaniu sosem potrawę posypaną tartym serem żółtym zapieka się w wysmarowanym żaroodpornym naczyniu. Czas zapiekania jest krótki.
Do najbardziej pracochłonnych potraw zalicza się warzywa faszerowane mięsem, naleśniki, pierogi, kotlety z warzyw, mięsa itp.
Warzywa nadziewa się mielonym mięsem surowym lub pieczonym. Do nadzienia zaykle dodaje się kasze, ryż, bułkę namoczoną w mleku. Dodatek jej wiąże wszystkie składniki.
Wartość smakową i zapachową uzyskuje się przez dodatek ziół przyprawowych i niewielkiej ilości soli.
Koniecznym dodatkiem do potraw z niewielką ilością mięsa i ryb są surówki i sałatki.

Bigos z soją (6—8 porcji)
50 dag kiszonej kapusty, 50 dag świeżej poszatkowanej kapusty, I szklanka gotowanej soi, 10 dag boczku, 30 dag pieczonego lub gotowanego mięsa, 2 łyżki oliwy z oliwek lub oleju, I łyżka mąki, 3 suszone, namoczone grzyby, I łyżka koncentratu pomidorowego, sól, pieprz, maggi, liść laurowy, ziele angielskie, kminek,
Kapustę ugotować każdą oddzielnie w niewielkiej ilości wody z dodatkiem liścia laurowego, ziela angielskiego i kminku. Świeżą kapustę gotować razem z pokrajanymi grzybami. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić na stopionym boczku. Mięso pokrajać w kostkę. Mąkę zrumienić na patelni bez tłuszczu, dodać olej. Wszystkie składniki połączyć, dodać przyprawy do smaku. Poddusić razem około 5 minut. Podawać z pieczywem, ziemniakami.
Uwaga: zamiast soi można użyć fasoli lub grochu.
Budyń z drobiu i ryżu (4 porcje)
25 dag mięsa z gotowanej lub duszonej kury, 20 dag ryżu. 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, 4 pory (części białe). I/2 szklanki śmietany. 2 łyżki płatków owsianych. 1/2 szklanki mleka. 2 jaja, koperek, zielona pietruszka, sól, pieprz. I łyżeczka masła i I łyżka bułki tartej do wysypania formy.
Ryż ugotować na sypko. Pory pokrajać w kostkę. udusić w niewielkiej ilości wody I oleju. Mięso pokrajać w drobną kostkę. Płatki owsiane namoczyć w mleku. Żółtka utrzeć z olelem. Składniki połączyć wraz z częścią posiekanego koperku zielonej pietruszki, dodać sztywno ubitą pianę z białek oraz przyprawy do smaku, wymieszać. Masą napełnić formę budyniową wysmarowaną masłem wysypaną bułką tartą. Szczelnie zamknąć i gotować w łaźni wodnej około 60 minut. Po ugotowaniu wyjąć, pokrajać na porcje. ułożyć na półmisku. posypać zieleniną. Podawać z sosami, surówkami.
Cebula faszerowana (5 porcji)
10 cebul średniej wielkości, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 2 łyżki bułki tartej, sól, Nadzienie 10 dag mięsa cielęcego lub wieprzowego, 5 dag wędzonego boczku, 1 jajKa, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz, zielona pietruszka, I łyżka masła do wysmarowania naczynia.
Obraną cebulę gotować około 15 minut w osolonej wodzie, odcedzić, osączyć, ostrożnie wydrążyć łyżeczką (nie uszkodzić dna). Mięso, boczek, środki cebuli i czosnek przepuścić przez maszynkę, dodać jajo. sól, pieprz, część posiekanej zielonej pietruszka , wymieszać, nadziać cebule, ułożyć w wysmarowanym naczyniu żaroodpornym, posypać bulką tartą, skropić olejem, upiec. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawacz pieczywem, ziemniakami, ryżem, surówkami.
I kg ryby morskiej, I puszka sardynek, 2 jajka, 2 cebule, 1 szklanka mleka, 6 łyżek płatków owsianych, 4 łyżki otrąb pszennych, oliwka z oliwek do smażenia, sól,
Oczyszczoną rybę przpuścić przez maszynkę, sardynki rozgnieść widelcem, cebulę utrzeć na tarce. Płatki owsiane namoczyć w mleku. Składniki połączyć, dodać jajka, sól, dokładnie wyrobić, formować male kotleciki, obtaczać w otrębach, smażyć na oliwie. Poda,yać z ziemniakami: frytkami lub gotowanymi w mundurkach, surówkami, sosami.

Dorsz w cieście śmietanowym (6 porcji)
50 dag filetów z dorsza lub innej morskiej ryby. 75 dag ziemniaków, 2 łyżki oleju sojoy.”egc lub słonecznikowego. 1.72 szklanki śmietany. 2 cebule, szczypiorek, 1 jajko, sól. o”eprz, zielona pietruszka.
Castc. 25 dag mąki, l/2 szklanki kwaśnej śmietany, I/2 kostki margaryny, 3 dag drożOzy, sol

Dorsz w jarzynach (6 porcji)
50 dag filetów z dorsza lub innej morskiej ryby, 3 cebule pokrajane w ćwiartk 3 jajka ugotowane na twardo, pokrajane w plasterki, 3 ziemniaki ugotowane pokrajane w 6- semki, 1/2 małej główki kapusty, I ogórek konserwowy posiekany w kostkę, 3 łyżki oleju słonecznikowego lub sojowego, 3 łyżki octu 6% lub soku z cytryny, sól, pieprz, cukier,
Rybę ugotować w niewielkiej ilości osolonej wody. Cebulę i ziemniaki zalać wrzącą wodą osoloną i ocukrzoną, gotować. Pod koniec gotowania dodać kapustę i ugotować. Na półmisku lub talerzykach deserowych (porcjowane) ułożyć rybę, cebulę, ziemniaki, kapustę, jaja, ogórki konserwowe i polać sosem z oleju, octu i przypraw (roztrzepać w słoiku z zakrętką). Podawać na zim no z pieczwlem.
Gołąbki (6—8 porcji)
I duża główka kapusty.
Nadzienie; 20 dag ryżu, 20 dag kaszy jęczmiennej, 50 dag mięsa mielonego, 1 jajko, 2 cebule, 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, 2 ząbki czosnku, sól, pieprz.
Kapustę obgotować we wrzącej wodzie, stopniowo zdejmować liście, ściąć zgrubienia, Ryż i kaszę ugotować na sypko. Cebulę pokrajać w kostkę, udusić na niewielkiej ilości wody i oleju, połączyć z ryżem i kaszą, dodać mięso, jajko, przyprawy, wymieszać, formować gołąbki. Dno rondla wyłożyć małymi liśćmi kapusty, ulożyć dość ciasno gołąbki, podlać niewielką ilością wody, ugotować lub upiec pod przykryciem w piekarniku. Podawać z sosami, surówkami, ziemniakami.

Gołąbki z czerwonej kapusty (5 porcji)

IQ większych liści z obgotowanej w zakwaszonej wodzie czerwone] kapusty, 2 jajka, 2 łyżki gotowanej pszenicy, 20 dag gotowanego mięsa, 3 łyżki twarogu, 3 dag włoskich łuskanych orzechów, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 5 jabłek, 1 łyżka miodu, imbir, sól, pieprz, musztarda,
Mięso przepuścić przez maszynkę, dodać jajko, pszenicę, twaróg, drobno posiekane orzechy, doprawić solą, pieprzem, musztardą, formować gołąbki a następnie obsmażyć je na oleju. Przełożyć do rondla wyłożonego liśćmi z kapusty. Jabłka zetrzeć na tarce o dużych oczkach, wrzucić do gołąbków, podlać niewielką ilością wody i dusić na
68

Nadzienie: 2 szklanki ugotowanej pszenicy, 2 cebule, 2 łyżki oleju sojowego lub słoneczpikowego I jajko, 30 dag mielonego surowego mięsa, 4 łyżki pasty pomidorowej, I/2 szklanka śmietany, I łyżka mąkŁ sól, cukier, pieprz, sproszkowana słodka papryka.
Kapustę obgotować we wrzącej wodzie, stopniowo zdejmować liście, ściąć zgrubienia. Cebulę drobno pokrajać, udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać do ugotowanej pszenicy, połączyć z mięsem, jajkiem i przyprawami do smaku, formowa gołąbki. Ciasno je ułożyć w rondlu wyłożonym pozostałymi małymi liśćmi kapusty, podlać wodą lub wywarem z warzyw i gotować na małym ogniu. Można również upiec w piekarniku. Część wywaru z gołąbków odcedzić, dodać pastę pomidorową, podprawić zawiesiną z mąki i śmietany, zagotować i doprawić do smaku. Podawać z ziemniakami.

Gulasz z mięsa i warzyw (6 porcji)

40 dag mięsa, najlepiej wieprzowego z łopatki, 5 ziemniaków, 4 pory (biale części). 3 marchewkĄ 3 cebule, 20 dag pieczarek, 2 łyżki oleju sojowego łub słonecznikowego.
łyżka masła, sok z l/2 cytryny. I łyżka mąki, 1/2 szklanki śmietany, sól, pieprz, czosnek, I gożdzik. zielona pietruszka, I łyżka tartego żółtego sera.
Mięso pokrajać w kostkę, oprószyć soią, obsmażyć na 1 łyżce oleju, podlać niewielką ilością wody, gotować. Pod koniec gotowania dodać pokrajane w kostkę: roarchew i pory, ugotować. Dodać przyprawy do smaku. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić „N niewielkiej ilości wody i pozostałym oleju, dodać pokrojone w plasterki pieczarki. razem udusić podlewając niewielką ilością wody. Ziemniaki ugotować, pokrajać w plasterk . Na wywarze z mięsa sporządzić sos, podprawiając go zawiesiną z mąki i śmietany dodać przyprawy do smaku oraz sok z cytryny. W naczyniu żaroodpornym wysmarowanym masłem układać warstwami: ziemniaki, mięso z warzywami, cebulę Z pieczarkami. Na wierzchu ułożyć ziemniaki, polać sosem, posypać żółtym serem, zapiec. Podawać z surówkami, pieczyem.

Gulasz wołowy z fasolą (6 porcji)

50 dag wołowiny, I szklanka ugotowanej białej fasoli, oraz 1 szklanka ciemnej fasoli, 2
cebule, 5 pomidorów, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego. 2 ząbki czosnku, 2
Strąki papryki, sól, pieprz, ostra isłodka papryka mielona, mielony kminek, maggi.

I kurczak, I kg dyni! 2 cebule, 2 łyżki koncentratu pomidorowego, I łyżka mąki, 4 łyżki ol/wyz oliwek, t/2 szklanki śmietany, liść laurowy, cząber, tymianek, pieprz, sól, zielona pietruszka.
Obrać mięso z kurczaka, pokrajać w kostkę. Dynię obrać, pokrajać w kostkę, oprószyć mąką zmieszaną z cząbrem i odstawić. Mięso podsmażyć na oliwie. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić na oliwie. dodać dynię, mięso. przyprawy. podlać niewielką
lością wody i dusić pod przykryciem około 30—40 minut. Na końcu dodać koncentrat pomidorowy i śmietanę. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ryżem, kaszą, pszenicą, ziemniakami, surówkami.

Gulasz wołowy z sokiem winogronowym (6 porcji)

50 dag wołowiny, 2 cebule. I łyżka otrąb pszennych, I/2 szklanki soku winogronowego, 2 łyżki oleju sojowe go lub słonecznikowego, sól.
Mięso pokrajać w piastry (w poprzek włókien), rozbić młotkiem do mięsa, zawinąć w folię i włożyć do zamrażalnika na 1—2 dni. Po rozmrożeniu pokrajać w kawałki, obsmażyć mięso na oleju, a następnie udusić do miękkości w małej ilości wody. Na koniec dodać sok winogronowy i otręby. Zagotować.

Groszek zielony duszony z mięsem (4 porcje)

50 dag zielonego groszku, 23 dag gotowanego mięsa, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, I łyżka koncentratu pomidorowego. 1/2 szklanki śmietany, sól, cukier. pieprz, papryka, zielona pietruszka.
Groszek ugotować w niewielkiel ilości osolonej i ocukrzonej wody, pod koniec gotowania dodać pokrajane w kostkę mięso. podprawić mieszaniną koncentratu pomidorowego, śmietany i oleju, dodać przyprawy do smaku. Zagotować. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z pieczywem. ziemniakami, ryżem. kaszą. surówkami,

Hamburgery z warzywami (6 porcji)

50 dag hamburgerów rybnych, 2 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, I/2 selera, 3 marchewkĄ 3 cebule, 5 pomidorów, Oliwa z oliwek do smażenia, 3 łyżki szczypiorku, sól, pieprz.
Zamrożone hamburgery obrumienić na oliwie, Warzywa rozdrobnione udusić z olecm i niewielką ilością wody wraz z przyprawami. Pomidory obrać ze skórki. pokrajać w cząstki. Część uduszonych warzyw wyjąć na miskę. Na warzywa w rondlu ułożyć namburgery. przykryć warzywami i cząstkami pomidorów, oprószyć solą i pieprzem. Dusić pod przykryciem około 15 minut. Przed podaniem posypać posiekanym szczyoiorkiem. Podawać z makaronem, ziemniakami, surówkami.

20 dag mielonki (kiełbasy śniadaniowej), 6 marchewek, 3 cebule, 2 pietruszki, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 4 pomidory, liść laurowy, sól, pieprz, mielona ostra papryka, 3 ząbki czosnku, 3 łyżki posiekanego szczypiorku.
Mielonkę pokrajać w piastry. Warzywa rozdrobnić, udusić na oleju (2 łyżki). Pod koniec duszenia dodać liść laurowy, pomidory pokrajane w kostkę, dodać przyprawy do smaku, udusić. Na 1 łyżce oleju obsmażyć mielonkę, na każdą porcję położyć uduszone warzywa, podawać z pieczywem, ziemniakami, surówkami.
Kabaczki faszerowane mięsem I ryżem (6 porcji)
duży obrany kabaczek, 2 szklanki ryżu ugotowanego na sypko, 25 dag ugotoyyan ego lub uduszonego mięsa, pokrajanego w paseczki”, 2 cebule, 2 łyżki oleju, 3 ząbki czosnku, I szklanka wywaru z warzyw. 1 szklanka śmietany, I łyżka bułki tartej, po I pęczku zielonej pietruszki i koperku, sól, pieprz, 2 łyżki tartego żółtego sera.
Kabaczki przekrajać wzdłuż na pół, wydrążyć miąższ z nasionami, oprószyć solą pieprzem. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i 1 łyżce ole!u. połączyć z mięsem, ryżem, roztartym z solą czosnkiem, posiekaną zieleniną, doprawić do smaku solą i pieprzem, wymieszać. Przygotowanym nadzieniem napełnić połówki kabaczka, skropić pozostałym olejem, ułożyć w brytfannie, wstawić do oiekarnika. Po 10 minutach podiać wywarem z warzyw, przykryć i upiec do mięk/osci. Pod koniec odkryć, zrumienić. Następnie posypać bułką tartą, polać śmietana, posypać tartym serem i zapiec. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Dodawać z ziemniakami, surówkami.
Uwaga: Zamiast ryżu można dodać gotowaną pszenicę.

Kalarepa faszerowana mięsem (5 porcji)
10 młodych kalarepek, 30 dag mięsa, 2 bułki czerstwe, I jajko, I łyżka tartej bułki, 4 łyżki posiekanego koperku. I łyżka oleju sojowego lub słonecznikowego, 172 szklanki śmietany, I tyż ka mąki. I szklanka mleka, sól, pieprz, cukier, zielona pietruszka.
Obrane kalarepki, wydrążyć. Wydrążone środki ugotować w niewielkiej ilości osolonej i ocukrzonej wody, odcedzić. Wywarz kalarepki wykorzystać do duszenia potrawy. Butki namoczyć w mleku, odcisnąć, przepuścić przez maszynkę wraz z mięsem, dodać posiekane środki kalarepki, koperek, ajko, bułkę tartą, przyprawy, wymieszać, napełnić kalarepki. Ułożyć w rondlu, podlać wywarem z warzyw i z kalarepki, dusić. Pod koniec duszenia dodać mleko, które pozostało od moczenia bułki. Na końcu podprawić zawiesiną z mąki i śmietany, zagotować, doprawić do smaku. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ziemniakami, kaszą, ryżem, surówkami.

Kalarepa faszerowana szynką (5 porcji)

10 kalarepek z liśćmi, 20 dag gotowanej, drobno pokrajanej szynki, 2 łyżki oleju, I cebula, I jajko, 3 łyżki mielonych lub drobno posiekanych orzechów, 172 szklanki śmietany, I łyżka mąki, maggi, gałka muszkatołowa, pieprz i sól do smaku, I łyżka masła. zielona pietruszka.
Kalarepę obrać, obgotować, wydrążyć. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju. połączyć z szynką, posiekanymi liśćmi z kalarepy, poddusić. Dodać pieprz, sól, 1 lyżkę zmielonych orzechów, jajka, 1 łyżkę śmietany, utartą galkę muszkatołową, wymieszać. Nadzieniem napełnić kalarepy, włożyć do wysmarowanego masłem naczynia żaroodpornego, zalać 2 szklankami wywaru z kalarepy, dodać maggi. wstawic do piekarnika, przykryć i dusić około 20 minut. Pod koniec duszenia podprawić zawiesiną z mąki i śmetany, dodać resztę orzeohćw. zagotować. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ziemniakami, kaszą, ryżem. surówkami.

Kapusta duszona z mięsem (6 porcji)

I główka kapusty. 40 dag mięsa pokrajanego w kostkę, I łyżka posiekanego kopru, 1
łyżeczka cząbru, 2 cebule, 2 łyżki oleju, I płaska łyżka mąką l/2 szklanki śmietany, 2
łyżki pasty pomidorowej, sók cukier, pieprz, zielona pietruszka.
Kapustę poszatkować, zalać niewielką ilością wrzącej wody. dodać pokrajaną w kostkę cebulę, mięso, koperek. cząber, sól, ugotować. Mąkę zrumienić na patelni bez tłuszczu, dodać oleI, pastę pomidorową, wymieszać, podprawić kapustę. Na ko72

Przygotowaną kapustę włożyć do garnka z wrzącą osoloną wodą, obgotować, odcedzić. osączyć. Cebulę posiekaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i 1 łyżce oleju. Zmielone mięso połączyć z ryżem, cebulą, jajkiem, zieloną pietruszką i przyprawami. wymieszać. Rozchylając liście kapusty nakładać nadzienie. Napełnioną główkę lbkko obcisnąć, obwiązać bawełnianą nitką, włożyć do garnka, dodać pozostały olej, podiać wywarem z warzyw lub wodą z obgotowania kapusty. Ugotować. Po ugotowaniu wyjąć, pokrajać w porcje, ułożyć na półmisku, polać sosem. Wywar pozostały w garnku podprawić śmietaną, koprem i przyprawami. Podawać z ziemniakami, surów Kapusta czerwona duszona z mięsem (6 porcji)
I główka czerwonej kapusty 4 ziemniaki, 4 jabłka, 2 cebule. 50 dag mięsa. 2 łyżki oliwy z oliwek, 2 liście laurowe. 2 gożdziki, I łyżeczka miodu, lubczyk, sól, pieprz do smaku, I łyżka kiełków pszennych.
Mięso pokrajać w kostkę, krótko obsmażyć na oliwie, dodać poszatkowaną kapustę, posiekaną w kostkę cebulę, starte jabłko, ziemniaki pokrajane w kostkę, przyprawy
i miód, podlać wodą i udusić. Przed podaniem dodać kiełki pszenne lub gotowaną pszenicę. Podawać z ziemniakami, surówkami lub pieczywem.

Knedle z parówkami (4—6 porcji)

40 dag parowek, B ziemniaków ugotowanych / przepuszczonych przez maszynkę, okoo 1.5 szklanki mąki, I łyzka mąki ziemniaczanej. I jajko. sól, I łyżka masła, I łyżka oeu słonecznikowego 2 łyżki tartej zrumienionej bułki.
Parówki obrać ze skórki, pokrajać w poprzek na kawałki. Z ziemniaków, mąki, mąki zemniaczanej, jajka zarobić ciasto. Formować knedle, do każdego wkładać kawałki 0a”owek. Wrzucic na wrzącą osoloną wodę, ugotować. cocedzić. Polać stopionym I Wymieszanym z olelem masłem, posypać tartą bulką.
Kotlety z jarzyn i mięsa (6 porcji)
50 dag mieszanych ugotowanych warzyw (marchew, pietruszka, seler). 30 dag mięsa mielonego. i cebula, I łyżka oleju. 2 jajka, bulka tarta, oliwa zol/wek do smażenió, sól, pieprz

Kulebiak z mięsem i kapustą (6 porcji)

50 dag mąki, 4 dag drożdży. I łyżeczka cukru, I jajko, 2 łyżki oleju, I szklanka ciepłe- go mleka, sól, 30 dag pieczonego lub duszonego pokrajanego w kostkę mięsa, I małe j główka kapusty białej lub włoskiej, 2 cebule, I łyżka oleju, 15 dag pieczarek, I jajko, sól, pieprz, I pęczek zielonej posiekanej pietruszki.
Z drożdży, cukru, mleka i kilku łyżek mąki sporządzić rozczyn, postawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Po podwojeniu objętości dodać pozostałą mąkę, jajko, olej, dobrze wyrobić ciasto odstawić do wyrośnięcia.
Kapustę poszatkować, ugotować w niewielkiej ilości wody. Cebulę posiekaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać poszatkowane pieczarki, udusić, połączyć z kapustą, mięsem, jajkiem, zieloną pietruszką i przyprawami do smaku. Ciasto rozwałkować w kształcie prostokąta, przez środek nałożyć nadzienie, zlepić boki, Ostrożnie przenieść na wysmarowaną olejem blachę, upiec. Podawać na gorąco z sosami, surówkami.

Kurczak z owocami (4 porcje)

I kurczak, 2 łyżki oliwy z oliwek, 2 szklanki wody, 2 łyżeczki wódki wyborowej, imbir, 4 ogórki, 8 białych rzodkiewek, sól, cukier. 2 jabłka, 2 gruszki, 10 czereśni lub wiśni bez pestek, zielona pietruszka.
Kurczaka podzielić na porcje, natrzeć wódką i imbirem, odstawić. Następnie obsmażyć na oliwie, podlać wodą, dodać rozdrobnione w plasterki warzywa i pokrajane w ćwiartki owoce, przyprawy, udusić pod przykryciem. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z ryżem, ziemniakami, sałatkami, surówkami.
Uwaga: Można potrawę na końcu podprawić śmietaną.

Lasagne Z mięsem i warzywami (6 porcji)

50 dag mąki, I jajko, woda, sól, 3 cebule, 4 łyżki oleju, 2 pietruszki, marchewki, I pęczek posiekanej zielonej pietruszki, 40 dag wołowiny lub innego mięsa mielonego, 4 łyżki pasty pomidorowej, I szklanka wywaru z warzyw, 10 dag tartego żółtego sera.
Z mąki, jajka i wody zarobić ciasto makaronowe, pokrajać w kwadraty 5 x 5 cm, wrzucić na wrzącą osoloną wodę, ugotować, odcedzić, przelać letnią wodą, rozłożyć na desce lub stolnicy. Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać startą na tarce o grubych oczkach marchew i pietruszkę, dusić razem. Mięso połączyć z warzywami i dusić dalej. Pod koniec duszenia dodać pastę pomidorową i przyprawy, następnie dodać wywar lub wodę z kostką bulionową, 2 łyżki tartego sera,

wymieszać W żaroodpornym, wysmarowanym naczyniu układać warstwami ugotowane ciaslo i mięso z warzywami. Każdą warstwę mięsa posypać tartym serem. Pierwszą i ostatnią warstwę powinno stanowić ciasto, Potrawę wstawić do piekarnika i zapiec. Przed podaniem pokrajać w kwadraty, posypać zieloną pietruszką. Podawać z sałatą lub surówkami.

Leczo (6 porcji)

i kabaczek. 5 strąków papryki, 2 ziemniaki; 10 dag pieczarek, 2 cebule, 6 pomidorów,
30 dag ugotowanego mięsa, 2 łyżki oleju, pieprz, cząber, ziele angielskie, liść lauroy.y,
sól, zielona pietruszka.
Cebulę drobno posiekać, udusić w niewielkiej ilości wody i oleju, dodać pokrajaną w paski paprykę, ziemniaki pokrojone w kostkę i poszatkowane pieczarki, podlać niewielką ilością wody i dusić razem z liściem laurowym i zielem angielskim. Po 10—15 min. dodać pokrajane w kostkę mięso i kabaczek, poddusić razem. Następnie obrane ze skórki i pokrajane w kostkę pomidory, razem udusić. Dodać przyprawy i posiekaną zieloną pietruszkę. Podawać z kaszą, pieczywem.

Makaron z jarzynami I mięsem (5—6 porcji)

25 dag makaronu fabrycznego — nitki, 2 pory, I marchew, I pietruszka, I mały seler, l/2 szklanki zielonego groszku, I papryka, I kalafior, 15 dag pieczonego mięsa, 4 łyżki oleju, maggi, po I łyżce posiekanego: kopru. szczypiorku i pietruszki; I łyżka masła, I lyżka otrąb pszennych, I łyżka tartego żółtego sera.
Makaron ugotować, przepłukać, osączyć, wymieszać z 1 łyżką oleju. Warzywa rozdrobnić, dusić na oleju, podlać niewielką ilością wody, dodać pokrajane w kostkę mięso, udusić, Połączyć z makaronem, częścią zieleniny, doprawić do smaku, Włożyć do naczynia żaroodpornego, wysmarowanego masłem, posypać otrębami i tartym serem, zapiec. Przed podaniem posypać pozostałą posiekaną zieleniną. Podawać z sosami, surówkami.

Naleśniki z parówkami (5 porcji)
Ciasto: 2 szklanki mąki, I szklanka mleka, 1 szklanka wody, I jajko, sól, oliwa do smażenia! IQ parówek, zielona pietruszka.
Przygotować ciasto naleśnikowe, usmażyć 10 naleśników. Parówki obrać ze skórki, obsmażyć na oleju, „zawinąć w naleśniki, ułożyć w żaroodpornym naczyniu, zapiec w piekarniku, posypać zieloną pietruszką. Podawać z sosami, surówkami.

Ogórki faszerowane (6 porcji)

6 ogórków, 20 dag pieczonego mięsa, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 4 łyżki bułki tartej, 1 jajko, I szklanka wywaru z warzyw, 6 pomidorów, 4 łyżki mąki, sól, pieprz, I pęczek posiekanej zielone] pietruszki i 2 łyżki posiekanego zielonego koperku, sól, pieprz, oliwa do smażenia pomidorów.
Ogórki obrać ze skórki, przekrajać wzdłuż na pół, łyżeczką wydrążyć miąższ. Wydrążony miąższ posiekać, udusić na oleju, dodać zmielone mięso, tartą bułkę, jajko, pietruszkę koperek, sól i pieprz, wymieszać. Nadzieniem napełnić wydrążone ogórki, ułożyć w rondlu, podlać w)arem z warzyw, dusić pod przykryciem około l/2 godziny. Pomidory pokrajać w piastry, otoczyć w mące, usmażyć na oliwie, oprószyć sola
i pieprzem. Uduszone ogórki wyjąć na półmisek, polać sosem wytworzonym w czasie duszenia, obłożyć pomidorami. Podawać z pieczywem lub ryżem.

Papryka faszerowana mięsem I ryżem (6 porcji)

12 strąków okrąglej papryki, 6 pomidorów, 30 dag mielonego mięsa, I szklanka ugotowanego na sypko ryżu, 3 łyżki oleju sojowego lub słonecznikowego, 2 cebule, 1 jajko, I łyżka mąkĄ 1/2 szklanki mleka, 4 lyżki posiekanej zielonej pietruszki, sól, pieprz, mielona papryka, 2 łyżki tartego żółtego sera.
Cebulę pokrajaną w kostkę udusić w niewielkiej ilości wody i oleju (1 łyżce) dodać mięso. ryż, jajko, przyprawy, wymieszać. Paprykę przekrajać poziomo w połowie, usunąć nasiona, posypać solą i mieloną papryką, napełnić nadzieniem, ułożyć ściśle w rondlu przekładając plasterkami pomidorów, skropić pozostałym olejem, podlać wywarem z warzyw, dusić na wolnym ogniu. Pod koniec duszenia polać zawiesiną z mąki i mleka, posypać tartym serem, zapiec w piekarniku. Przed podaniem posypać zieloną pietruszką. Podawać z pieczywem, ziemniakami, surówkami.

Ciasto: 40 dag mąk 4 dag drożdży, 2 jajka. I łyżka oleju, sól, 3/4 szklanki mleka.
Nadzienie: S cebule, 50 dag szpinaku, 2 ząbki czosnku, 4 Łyżki posiekanej zielonej pietruszki 25 dag pieczonego lub gotowanego mielonegoo mięsa, I jajko, I Łyżka oleju, sól, pieprz.
Sporządzić ciasto drożdżowe. Odstawić do wyrośnięcia. Szpinak ugotować w nie- wielkiej ilości osolonej wody. odcedzić, osączyć, posiekać. Cebulę udusić na 1 łyżce oleju, dodać mięso, szpinak, jajko, roztarty z solą czosnek, posiekaną zieleninę, przyprawy, wymieszać. Ciasto podzielić na 2 części, rozwałkować. Jednym krążkiem
wyłożyć wysmarowaną tortownicę, tak, aby ciasto zachodziło na boki, położyć nadzienie, przykryć drugim krążkiem ciasta, upiec. Podawać na gorąco z sosami, sałatkami, I surówkami.

Ziemniaki faszerowane mięsem (5 porcji)

IQ równych ziemniaków, IQ dag bułki tartej, I/2 szklanki mleka, I jajko, 30 dag pieczonego lub gotowanego mielonego mięsa, I cebula, 2 łyżki oleju, 2 ząbki czosnku, ziele- na pietruszka, sól, pieprz, imbir, 2 łyżki tartego żółtego sera.
raną bułkę namoczyć w mleku. Cebulę posiekać w kostkę, udusić na 1 łyżce oleju, dodać mięso, roztarty z solą czosnek, namoczoną bulkę tartą, posiekaną zieloną pietruszkę, przyprawy i jajko, wymieszać. Ziemniaki obgotować. obrać ze skórki, pokrajać wzdłuż na połówki, wydrążyć, napełnić nadzieniem, ułożyć w żaroodpornym naczyniu, posmarowanym olejem, posypać tartym serem. podlać kilkoma łyżkami wody, zapiec. Podawać na gorąco z sałatą, surówkami, sosami.

Ziemniaki faszerowane kaszanką (5 porcji)

IQ równych ziemniaków, 80 dag kaszanki krwawej, I łyżka rodzynek, tarta skórka z cytryny Ęyny I łyżka masła, olej do formy, sól, zielona pietruszka.
Ziemniaki ugotować w skórkach, obrać, przeciąć wzdłuż na pół. Kaszankę obrać ze skórki, rozgnieść widelcem razem z masłem, połączyć z niewielką ilością tartej skórki cytrynowej, rodzynkami. posiekaną zieloną pietruszką, wymieszać. nadziać ziemniaki, ułożyć w żaroodpornym naczyniu. wysmarowanym olejem, upiec. Podawać ze surówkami, sałatkami.